Déclaration Lyrics in Polish by Stromae
Endométriose oznacza endometriozę, czyli chorobę, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza macicą i może powodować silny ból oraz inne problemy zdrowotne.
W piosence słowo pojawia się w ironicznym wyrażeniu „Endométriose, enchantée”, czyli „Endometriozo, miło mi”. Stromae zwraca w ten sposób uwagę na realny problem zdrowotny kobiet, o którym często mówi się zbyt rzadko.
W „Déclaration” Stromae zwraca się do kobiety z podziwem i wiarą: „Si l'courage avait un visage, il aurait l'tien” [Gdyby odwaga miała twarz, miałaby twoją]. Mówi też: „Pas besoin de grand chose mais de toi, j'ai besoin” [Nie potrzebuję wiele, ale potrzebuję ciebie]. Po chwili osobiste wyznanie zmienia się w mocny komentarz o nierówności kobiet i mężczyzn. Pytanie „Et pourquoi s'rait-il masculin” [A dlaczego miałaby być rodzaju męskiego?] dotyczy nie tylko gramatyki, lecz także starego przekonania, że siła i odwaga należą przede wszystkim do mężczyzn.
Najbardziej bezpośrednia część tekstu wylicza codzienne niesprawiedliwości: oczekiwanie, że kobieta zawsze będzie chciała rodzić, szkodliwą antykoncepcję, endometriozę oraz niższe zarobki. „La charge mentale, on sait bien qui la porte” [Dobrze wiemy, kto dźwiga obciążenie psychiczne] odnosi się do pamiętania o domu, planowaniu i organizowaniu życia, nawet gdy ta praca pozostaje niewidoczna. Sformułowanie „madame porte la culotte” [żeby to pani nosiła spodnie] jest idiomem oznaczającym przejęcie władzy w domu, a tekst pokazuje, że wielu osobom wciąż to przeszkadza. Refren „T'inquiète pas, ça va aller, faudra bien que ça change” [Nie martw się, będzie dobrze, to w końcu musi się zmienić] brzmi pocieszająco, ale zaraz dodaje gorzkie „Ça prendra quelques années vu que ça nous arrange” [Potrwa to kilka lat, skoro tak nam wygodnie]. To właśnie ten sarkazm sprawia, że deklaracja wsparcia nie zamienia się w łatwy slogan.
