Esmere / Vay Delal Lyrics in Dutch by Aynur Polat
Maxşere (Mahşer in modern Turks) betekent 'dag des oordeels' of 'laatste oordeel'. Het is een krachtig en enigszins archaïsch woord dat je niet vaak in alledaagse gesprekken of liedjes hoort.
In de context van dit lied, dat vol is van liefdesverdriet en verraad, wordt het gebruikt om de diepte van de emoties te benadrukken. De zangeres zweert dat ze de geliefde niet zal vergeten, zelfs niet tot aan de dag des oordeels ("hatto roke maxşere"), wat de intensiteit en de eeuwigheid van haar gevoelens onderstreept.
In “Esmere / Vay Delal” van de Turkse artieste Aynur Polat spreekt een verlaten geliefde zijn of haar esmerim toe: “mijn donkerharige” of “mijn brunette”. De Turkse regels zijn recht voor hun raap: “Gönlüme açtığın bu yaralar biter mi?” [Zullen de wonden die je in mijn hart hebt gemaakt ooit genezen?] Zelfs als de liefde op de dood uitloopt, vraagt de zanger: “Sevenler vazgeçer mi?” [Geven geliefden dan op?] Het scherpste verwijt volgt meteen: “Nasıl unuttun beni söyle hele esmerim” [Zeg eens, mijn donkerharige, hoe kon je mij vergeten?] De herhaalde uitroep “Vay delal” is een liefkozende klaagroep, ongeveer “ach, geliefde”.
De herinneringen zijn pijnlijk concreet: van de geliefde bleef alleen “bir yırtık resmin” [een gescheurde foto] over, terwijl alle samen gemaakte dromen “birer yalandı” [allemaal leugens] blijken. Ook de plaatsnamen Urfa en Adıyaman Gölbaşı komen voorbij, waardoor het lied even naar echte plekken in Zuidoost-Turkije wijst. De terugkerende regels in het Koerdisch en Turks klinken als een refrein van verlangen en verdriet; niet alles daarin is eenvoudig letterlijk te vertalen, maar de aanspreekvorm blijft duidelijk: de zanger zoekt de verdwenen esmer en wil weten waarom die de liefde zo hard heeft behandeld. Vooral “Bana gözyaştan gayrı verdiğin neyin vardı?” [Wat heb je mij behalve tranen gegeven?] is heerlijk bitter: kort, duidelijk en onmogelijk weg te lachen.
